Procedury dotyczące spraw wychowawczych

PROCEDURY

dotyczące spraw wychowawczych

Zatwierdzone uchwałą Rady Pedagogicznej w dniu 29 sierpnia 2017 r.

Postępowanie w przypadku spraw spornych i konfliktów.

  1. Konflikt pomiędzy uczniami na terenie klasy, rozstrzyga wychowawca klasy. Pomocą służy mu pedagog szkolny. W sytuacjach długotrwałego, ostrego konfliktu, o udział w spotkaniu wyjaśniającym i zamykającym konflikt, proszeni są rodzice uczniów,
  2. Konflikt pomiędzy uczniami różnych klas rozstrzyga pedagog szkolny we współpracy z wychowawcami klas. W sytuacjach długotrwałego, ostrego konfliktu, o udział w spotkaniu wyjaśniającym i zamykającym konflikt, proszeni są rodzice uczniów,
  3. Konflikt pomiędzy uczniem i nauczycielem – rozstrzyga zastępca dyrektora szkoły wspólnie z pedagogiem szkolnym i wychowawcą ucznia. W sytuacjach długotrwałego, ostrego konfliktu, o udział w spotkaniu wyjaśniającym i zamykającym konflikt, proszeni są rodzice ucznia,

Postępowanie z uczniem, który ma dolegliwości zdrowotne na lekcji.

- higienistka szkolna przeprowadza wywiad z uczniem

- higienistka powiadamia dyrekcję szkoły o zaistniałym fakcie

- higienistka lub dyrekcja szkoły powiadamia rodziców ucznia lub prawnych opiekunów o złym stanie zdrowia ucznia

- zwolnienie ucznia z zajęć lekcyjnych może odbyć się tylko po osobistym odebraniu dziecka przez rodziców lub prawnych opiekunów ze szkoły

- podanie lekarstwa uczniowi może odbyć się po uprzedniej konsultacji telefonicznej z rodzicami lub prawnymi opiekunami dziecka – odpowiedzialna higienistka szkolna

Postępowanie w sytuacji zaistnienia wypadku.

1. Wypadek w szkole to nagłe zdarzenie powodujące uraz, wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło, gdy uczeń pozostawał pod opieką szkoły w czasie:

a) zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych,

b) przerw międzylekcyjnych,

c) innych zajęć szkolnych (np. dyskoteki, imprezy).

2. Do wypadków szkolnych zalicza się również nagłe zdarzenie powodujące uraz, wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło poza szkołą, w czasie gdy uczniowie pozostawali pod opieką szkoły (np. wyjazdy, wycieczki, zawody sportowe).

3. Nie jest wypadkiem w szkole zdarzenie:

a) pozbawione cechy nagłości,

b) nie powodujące skutków w postaci urazu lub śmierci,

c) zaistniałe w czasie, gdy uczeń samowolnie opuścił zajęcia i teren szkoły,

d) wywołane wyłącznie przez samego ucznia,

e) wywołane chorobą ucznia.

4. Cały teren szkoły w czasie, gdy odbywają się zajęcia, pozostaje pod nadzorem i opieką szkoły.

5. W czasie zajęć edukacyjnych pełną odpowiedzialność za życie i zdrowie ucznia ponosi  nauczyciel prowadzący zajęcia bez względu na to, czy one są zajęciami planowanymi, czy też zastępuje on nieobecnego w tym czasie innego nauczyciela.

6. Przed rozpoczęciem zajęć nauczyciel ma obowiązek sprawdzić, czy sprzęt sportowy, urządzenia     techniczne, pomoce naukowe oraz inne narzędzia wykorzystywane w czasie zajęć, a także pomieszczenie lekcyjne nie stwarzają zagrożenia bezpieczeństwa dla ucznia. Jeżeli stan techniczny budzi zastrzeżenia, nauczyciel bądź inna osoba prowadząca zajęcia nie ma prawa z nich korzystać, a o zaistniałym zagrożeniu

natychmiast powiadamia dyrektora szkoły.

Postępowanie w sytuacji zaistnienia wypadku lekkiego, nie wymagającego interwencji lekarza

1. Po stwierdzeniu zdarzenia, w wyniku którego uczeń ma stłuczenie, powierzchowne zadrapanie lub zranienie, należy odprowadzić go do gabinetu higienistki szkolnej celem udzielenia pierwszej pomocy. Osobą, która odprowadzi ucznia do higienistki, może oprócz pracownika pedagogicznego być również pracownik obsługi szkolnej lub inny uczeń. Jeżeli stan ucznia nie pozwala na przejście do gabinetu, nauczyciel lub  inny pracownik szkoły, wzywa higienistkę na miejsce wypadku.

2. W razie nieobecności higienistki uczniowi pomocy udziela osoba mająca przeszkolenie w tym zakresie.

3. Osoba udzielająca pomocy ustala, czy uczeń nie cierpi na chorobę, która w połączeniu z urazem może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia ucznia – w takim  przypadku wzywa pogotowie ratunkowe.

4. O wypadku i jego przyczynach nauczyciel informuje dyrektora szkoły, który zawiadamia rodziców/prawnych opiekunów i ustala z nimi ewentualną konieczność odbioru ucznia ze szkoły przed zakończeniem zajęć.

5. Jeżeli przyczyną zdarzenia była wadliwość lub niesprawność urządzeń szkolnych, nauczyciel natychmiast wycofuje je z użytkowania.

6. W przypadku zaistnienia wypadku lekkiego nie spisuje się protokołu powypadkowego ani  nie zamieszcza informacji o jego zaistnieniu w rejestrze wypadków Załącznik nr 4.

Postępowanie w sytuacji zaistnienia wypadku wymagającego interwencji lekarza  

1. Po stwierdzeniu, że wypadek, któremu uległ uczeń, wymaga specjalistycznej pomocy, należy wezwać pogotowie ratunkowe.

2. Do czasu przybycia pogotowia ratunkowego higienistka szkolna lub osoby  przeszkolone w udzieleniu pomocy przedmedycznej podejmują natychmiast niezbędne czynności ratujące zdrowie i życie ucznia.

3. Uczniowi nie podaje się żadnych leków bez konsultacji z rodzicami/prawnymi opiekunami.

4. Celem ustalenia okoliczności wypadku dyrektor szkoły powołuje komisję, która bada  przyczyny zdarzenia.

5. Z prac komisji spisywany jest protokół, który musi zawierać wnioski mające zapobiec powstaniu podobnych zdarzeń, we wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do procedur.

6. Wypadek jest wpisywany do rejestru, a wnioski komisji są omawiane na zebraniu rady pedagogicznej.

Postępowanie w sytuacji zaistnienia wypadku powodującego ciężkie uszkodzenie ciała lub ze skutkiem śmiertelnym

1. W sytuacji, kiedy nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe, a do czasu jego przybycia higienistka szkolna lub osoby przeszkolone w udzielaniu pomocy przedmedycznej podejmują natychmiast niezbędne czynności ratujące zdrowie i życie ucznia.

2. Jeżeli w wyniku wypadku nastąpił zgon osoby poszkodowanej, nauczyciel lub inny pracownik szkoły będący na miejscu zdarzenia zabezpiecza miejsca zdarzenia i natychmiast wzywa dyrektora szkoły.

3. W obu przypadkach dyrektor szkoły informuje o zdarzeniu rodziców/opiekunów prawnych, w razie zgonu policję, organ prowadzący oraz organ nadzoru pedagogicznego.

4. Do czasu przybycia policji teren wypadku pozostaje zabezpieczony tak, by było możliwe pełne ustalenie okoliczności i przyczyn zdarzenia.

5. Celem ustalenia okoliczności wypadku dyrektor szkoły powołuje komisję badającą przyczyny zajścia. Z prac komisji spisywany jest protokół, który musi zawierać wnioski mające zapobiec powstaniu podobnych zdarzeń.

6. Wypadek jest wpisywany do rejestru, a wnioski komisji są omawiane na zebraniu rady  pedagogicznej.

Procedura postępowania w razie wypadku poza zajęciami edukacyjnymi i poza terenem szkoły

1. Jeżeli wypadek ma miejsce w godzinach popołudniowych lub wieczornych,  nauczyciel sprawujący opiekę nad uczniem podejmuje decyzję o wezwaniu pogotowia  ratunkowego. Z kolei o zaistniałym wypadku telefonicznie powiadamia dyrektora oraz rodziców/prawnych opiekunów ucznia.

2. Jeżeli wypadek ma miejsce podczas wycieczki, wyjazdu poza szkołę – wszystkie stosowne decyzje podejmuje kierownik imprezy, który jest w pełni odpowiedzialny za bezpieczeństwo uczestników. O zaistniałym wypadku telefonicznie powiadamia dyrektora oraz rodziców/prawnych opiekunów ucznia

3. W sytuacjach zaistnienia wypadku powodującego ciężkie uszkodzenie ciała lub zgon postępuje zgodnie z rozdziałem Obowiązek zawiadamiania.

Obowiązek powiadamiania

1. O każdym wypadku dyrektor szkoły lub nauczyciel pod opieką, którego przebywał uczeń w   czasie wypadku powiadamia niezwłocznie rodziców. Fakt ten dokumentowany  jest wpisem w dzienniku zajęć z uwzględnieniem daty  i godziny powiadomienia.

2. W sytuacji udzielania pierwszej pomocy przez nauczyciela prowadzącego zajęcia z  uczniami jest on zobowiązany do ustalenia opiekuna dla pozostałych uczniów. Pozostawienie uczniów bez opieki jest niedopuszczalne.

3. Po przybyciu do szkoły rodzice/opiekunowie prawni lub lekarz pogotowia ratunkowego przejmują odpowiedzialność za ucznia. Szkoła udziela tym osobom wszelkiej koniecznej  pomocy.

4. Szkoła wyposażona jest w apteczki pierwszej pomocy przedlekarskiej wraz z  apteczkami przenośnymi

a) za wyposażenie apteczek i sprawdzenie dat ważności jej zawartości odpowiedzialna jest higienistka szkolna,

 b) nauczyciele zobowiązani są do zabierania apteczek przenośnych na każde wyjście uczniów poza teren szkoły.

Zespół powypadkowy

1. Zespół powypadkowy powołuje dyrektor szkoły.

2. W skład zespołu wchodzą:

         a) pracownik szkolnej służby BHP

         b) społeczny inspektor pracy 

3. Zespół przeprowadza postępowanie powypadkowe i sporządza dokumentację powypadkową  Przesłuchanie poszkodowanego ucznia i świadków powinno odbyć się w obecności rodziców, ewentualnie wychowawcy lub pracownika wskazanego przez dyrektora szkoły.

4. Protokół powypadkowy, podpisany przez jego członków oraz dyrektora szkoły,  powinien zawierać;

         a) skład zespołu i datę przeprowadzonych prac,

         b) opis wypadku oraz jego okoliczności i przyczyn,

         c) imię i nazwisko ucznia, który uległ wypadkowi, rodzaj i opis urazu, udzieloną pomoc, osobę sprawującą nadzór nad poszkodowanym wraz z informacją, czy była obecna na miejscu zaistnienia zdarzenia,

         d) imiona i nazwiska świadków zdarzenia,

         e) podjęte środki zaradcze.

5. Protokół powypadkowy sporządza się w dwóch egzemplarzach, jeden doręcza rodzicom/opiekunom prawnym poszkodowanego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia zastrzeżeń w terminie 7 dni od doręczenia. Zastrzeżenia rozpatruje organ prowadzący, który może zlecić zespołowi wyjaśnienie ustaleń protokołu lub przeprowadzenie określonych czynności dowodowych albo powołać nowy zespół, który  ponownie przeprowadzi całe postępowanie powypadkowe

Postanowienia końcowe

1. W sytuacji zagrożenia życia udziela się pierwszej pomocy dzieciom bez względu na światopogląd, wyznanie, czy inne okoliczności zgłoszone przez rodziców.

2. O wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia, Dyrektor zawiadamia niezwłocznie państwowego inspektora sanitarnego.

3. Wszelkie urazy odniesione przez uczniów podczas bójek lub wzajemnych konfliktów, w czasie gdy przebywają na terenie szkoły lub podczas zajęć organizowanych przez szkołę poza jej terenem, należy kwalifikować jako wypadek w szkole w kategorii - pobicie, uderzenie zamierzone. Należy precyzyjnie ustalić okoliczności i przyczyny konfliktu w procesie postępowania powypadkowego.

4. Jeżeli wypadek został spowodowany niesprawnością techniczną pomieszczenia lub urządzeń, miejsce wypadku pozostawia się nienaruszone. Dyrektor zabezpiecza je do czasu dokonania oględzin lub wykonania szkicu przez zespół powypadkowy.

5. Rejestr wypadków prowadzi Inspektor ds. BHP.

Postępowanie nauczycieli i innych pracowników szkoły w sytuacjach zagrożenia dzieci i młodzieży oraz w trudnych sytuacjach wychowawczych.

Nauczyciel podejmuje następujące działania:

  1. Podejmuje działania mające na celu podporządkowanie się ucznia regulaminowi szkolnemu.
  2. Zgłasza po lekcji sprawę do wychowawcy klasy.
  3. Po rozpatrzeniu sprawy wychowawca zasięga opinii pedagoga i w razie potrzeby wzywa rodziców w celu poinformowania o zachowaniu dziecka.
  4. Pisze stosowną notatkę, którą wychowawca umieszcza w teczce wychowawcy.
  5. Wychowawca może zastosować kary przewidziane w Statucie Szkoły.
  6. Jeżeli jest to zachowanie incydentalne, szkoła pozostaje w bezpośrednim kontakcie z rodzicami w celu informowania ich o zachowaniu dziecka. Jeżeli są to sytuacje nawracające, ustala się sys­tem pracy z uczniem i oddziaływań indywidualnych (pedagog, wychowawca, rodzice) w celu elimi­nacji zachowań niepożądanych.Zgłasza sprawę do dyrektora.
  7. W przypadku niepodejmowania skutecznej współpracy rodziców ze szkołą dyrektor zwraca się do sadu rodzinnego o zbadanie sytuacji domowej dziecka.

Procedury udzielania pomocy dziecku w sytuacji rozpoznania lub podejrzenia krzywdzenia dziecka w rodzinie

Szkoła udzielając pomocy dziecku doznającemu przemocy w rodzinie powinna kierować się następującymi zasadami:

  1. Nadzór nad prowadzeniem przypadku dziecka krzywdzonego sprawuje dyrektor szkoły udzielając wsparcia i pomocy osobom bezpośrednio zaangażowanym w pomoc.
  2. Koordynatorem pomocy dziecku pokrzywdzonemu może być i najczęściej jest pedagog szkolny. W sytuacji prowadzenia dużej liczby przypadków lub ich złożoności i wielu działań, dyrektor może zadanie koordynacji kolejnych powierzyć innej osobie, przy czym nadal pozostają one w ogólnym rejestrze prowadzonym przez pedagoga.
  3. Każdy pracownik szkoły, który zauważy lub podejrzewa u ucznia symptomy krzywdzenia, jest zobowiązany zareagować – jeśli to konieczne, udzielić pierwszej pomocy oraz przekazać informację o zaobserwowanym zdarzeniu pedagogowi szkolnemu lub wychowawcy opisując w notatce wygląd, stan, dolegliwości oraz zachowanie dziecka, cytaty jego wypowiedzi oraz podjęte działania.
  4. W przypadku podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka szkoła wszczyna procedurę „Niebieskich Kart” uruchamiając tym samym interwencję w środowisku ucznia.
  5. Podstawą udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu jest podmiotowy kontakt (w tym nie zmuszanie go do potwierdzenia naszych podejrzeń) oraz zapewnienie mu bezpieczeństwa, najlepiej we współpracy z rodzicami lub, jeśli nie jest to możliwe, poprzez interwencję prawną oraz działania instytucjonalne.
  6. Zasadą udzielania pomocy dziecku krzywdzonemu przez szkołę jest współpraca zespołowa (ograniczona jednak, ze względu na zachowanie dyskrecji, do osób pracujących z dzieckiem w to tzw. „osoby zaufania”) oraz interdyscyplinarna.
  7. Podejmowane działania powinny opierać się na diagnozie dziecka i jego sytuacji ( opartej na informacjach od pracujących z nim nauczycieli, personelu niepedagogicznego, osoby zaufania, ewentualnie na innych dostępnych danych, np. pochodzących od specjalistów poradni, zespołu interdyscyplinarnego, wywiadu z rodzicami), powinny być monitorowane i prowadzone do czasu uzyskania poprawy sytuacji dziecka. Działania szkoły nie kończą się zatem z chwilą nawiązania współpracy z rodziną dziecka lub przekazania zawiadomienia odpowiednim służbom.

Dyrektor szkoły W porozumieniu z pedagogiem szkolnym występuje oficjalnie do sądu rodzinnego i prokuratury, ośrodka pomocy społecznej z zawiadomieniem o zagrożeniu dziecka krzywdzeniem, zawiera porozumienie z innymi instytucjami i placówkami w sprawie współpracy interdyscyplinarnej.

Pedagog szkolny W sytuacji podejrzenia przemocy wobec dziecka

1. Udziela bezpośredniej pomocy dziecku, jeśli zagrożone jest jego życie lub zdrowie (np. w sytuacji obrażeń na ciele), pod nieobecność higienistki szkolnej organizuje pomoc medyczna wzywając karetkę.

2. Przeprowadza we współpracy z wychowawca oraz innymi osobami zaangażowanymi w pomoc dziecku ocenę zagrożenia dziecka przemocą.

3. Współpracuje z wychowawca stale obserwując dziecko.

4. Organizuje pomoc materialna uczniom zagrożonym zaniedbaniem, znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.

5. Współpracuje z dyrektorem w podejmowaniu interwencji.

6. Informuje dyrektora o każdym przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie, w szczególności, gdy współwystępują problemy zdrowotne i higieniczne.

7. Może być osoba, która uruchamia procedurę Niebieskiej Karty poprzez wypełnianie formularza Niebieskiej Karty, który następnie przekazywany jest przewodniczącemu gminnego zespołu interdyscyplinarnego.

8. Może uczestniczyć w pracach gminnego zespołu interdyscyplinarnego roboczego

9. Współpracuje ze specjalistami z poradni specjalistycznych, do których kierowane jest dziecko lub jego rodzic, z zespołem interdyscyplinarnym

10. Informuje rodziców o podjętych działaniach na rzecz dziecka, w tym m. in. o kontakcie z z zespołem interdyscyplinarnym i podjętych przez ten zespól decyzjach oraz zaleceniach i propozycjach działań dla rodziców.

11. Konsultuje prowadzone sprawy ze specjalistami (superwizorami, prawnikami) w poradniach specjalistycznych.

Wychowawca w sytuacji, gdy podejrzewa, ze dziecko jest krzywdzone

  1. Udziela bezpośredniej pomocy dziecku, jeśli zagrożone jest jego życie lub zdrowie (np. w sytuacji obrażeń na ciele), pod nieobecność higienistki szkolnej organizuje pomoc medyczną wzywając karetkę.
  2. Kontaktuje się z pedagogiem przekazując mu informacje o swoich obserwacjach

    3. Systematycznie monitoruje sytuacje dziecka obserwując ewentualne zmiany jego zachowania

    4. Udziela dziecku wsparcia na wszystkich etapach przemocy.

    Higienistka szkolna w sytuacji, gdy podejrzewa, ze dziecko jest krzywdzone

    1. Udziela bezpośredniej pomocy dziecku, jeśli zagrożone jest jego życie lub zdrowie oraz organizuje pomoc medyczną

    2. Jeśli zauważy na ciele dziecka siniaki, wybroczyny lub inne objawy przemocy fizycznej, opisuje je w karcie zdrowia dziecka.

    3. Wpisuje w karcie także nazwisko osoby, która przyprowadziła dziecko wówczas, gdy dziecko z obrażeniem zostało zgłoszone przez innego pracownika szkoły.

    4. Kontaktuje się z pedagogiem szkolnym i wychowawca dziecka zgłaszając informacje o swoich podejrzeniach i obserwacjach.

    5. Może kontaktować się z rodzicami dziecka w przypadku stwierdzenia zaniedbań zdrowotnych.

    Inni pracownicy szkoły w sytuacji, gdy podejrzewają, ze dziecko jest krzywdzone

  1. Kontaktują się z jego wychowawca i pedagogiem przekazując im informacje o swoich podejrzeniach i obserwacjach.
  2. Biorą udział w monitorowaniu sytuacji dziecka oraz jeśli istnieje taka potrzeba, w opracowaniu wspólnie z pedagogiem szkolnym i wychowawca planu pomocy dziecku.

Postępowania w przypadku braku lub problemów we współpracy z rodzicami.

1. Nauczyciel, pedagog szkolny, dyrektor szkoły  podejmują następujące działania gdy:

a.  rodzice odmawiają współpracy ze szkołą;

b. dziecko jest ofiarą lub uczestnikiem przemocy domowej, w tym zaniedbywane (głodne, brudne, nieadekwatnie ubrane, bez przyborów szkolnych, pozbawione opieki, nieleczone);

c. w przypadku nieuregulowanej sytuacja prawnej dziecka;

d.  rodzice dziecka są uzależnieni od alkoholu lub narkotyków lub innych środków psychoaktywnych;

e.  rodzina jest niewydolna wychowawczo, w tym rodzice chorzy psychicznie.

2. Informują pisemnie sąd rodzinny wraz z przekazaniem kompletu dokumentów.

3. Powyższe informacje przesyłają także do wiadomości właściwego ośrodka pomocy społecznej.

4. Pedagog szkolny przekazuje informację „zespołowi interdyscyplinarnemu” (pracownicy szkoły, pracownik socjalny, dzielnicowy, kurator sądowy) oraz prowadzi dokumentację.

Postępowania nauczyciela z uczniem sprawiającym trudności wychowawcze.

1. Nauczyciel – wychowawca ma obowiązek przeprowadzenia diagnozy sytuacji szkolnej i rodzinnej uczniów na początku roku szkolnego.

2. Podjąć działania wychowawcze zmierzające do rozwiązania problemów szkolnych ucznia.

3. Pedagog szkolny przeprowadza diagnozę problemów wychowawczych i emocjonalnych ucznia.

4. Nauczyciel informuje rodzica o istniejących trudnościach i zapoznaje go ze swoim planem działań, jednocześnie zobowiązuje rodzica do rzetelnej współpracy.

5. Wychowawca występuje do rodzica o zgodę na przeprowadzenie badań w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, rzetelnie informując rodzica o znaczeniu opinii w dalszej edukacji ucznia.

6. W przypadku braku zgody rodzica na przeprowadzenie badań w poradni, gdy zachowanie ucznia może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa, nauczyciel postępuje zgodnie z procedurą dotyczącą postępowania z uczniem agresywnym.

7. Zaistniałe sytuacje, podjęte kroki i ich efekty należy omówić na spotkaniach zespołu wychowawczego i ewentualnie Rady Pedagogicznej.

Postępowania w przypadku agresywnego zachowania ze strony ucznia.

 W każdym przypadku, gdy uczeń jest świadkiem wypadku, pobicia, agresywnego zachowania bądź innego zdarzenia sprzecznego z normami i zasadami obowiązującymi na terenie szkoły natychmiast zgłasza zaistnienie danego faktu  najbliżej znajdującej się osobie dorosłej: pracownikowi szkoły, nauczycielowi, wychowawcy, dyrektorowi szkoły.

1. Procedura zachowania się w przypadku czynu o stosunkowo niskiej szkodliwości (np. celowe popchnięcie, kopnięcie, wyzywanie):

 Pracownik szkoły

  1. Zdecydowanie i stanowczo, nie wdając się w dyskusje, całkowite przerwanie negatywnych zachowań sprawcy wobec ofiary.
  2. Rozdzielenie stron.
  3. Ustalenie granic: niedopuszczenie do przejawów agresji wobec siebie jako osoby interweniującej.
  4. Ocena zagrożenia i podjęcie decyzji o rodzaju interwencji.
  5. Rozmowa z uczniem – zwrócenie uwagi na jego niewłaściwe zachowanie.
  6. Zgłoszenie zaistniałego zdarzenia wychowawcy klasy.

Wychowawca

  1. Rozmowa z wychowawcą klasy.
  2. Gdy dane zdarzenie powtórzy się więcej niż 3 razy – upomnienie wychowawcy  i odpowiedni zapis w dzienniku szkolnym.
  3. Gdy uczeń nadal nie reaguje na upomnienie – poinformowanie rodziców o zaistniałym fakcie; upomnienie dyrektora szkoły i obniżenie oceny z zachowania.

    2. Procedura zachowania się w przypadku czynu o dużej szkodliwości (np. stworzenie zagrożenia dla życia i zdrowia siebie lub innych, uszkodzenie ciała itp.):

     Pracownik szkoły

  1. Zdecydowanie, stanowczo słownie, nie wdając się w dyskusje, całkowite przerwanie negatywnych zachowań sprawcy wobec ofiary
  2. Rozdzielenie stron.
  3. Ustalenie granic: nie dopuszczenie do przejawów agresji wobec siebie jako osoby interweniującej.
  4. Ocena zagrożenia i podjęcie decyzji o rodzaju dalszej interwencji.
  5. Udzielenie pierwszej pomocy ofierze zdarzenia i zabezpieczenie miejsca zdarzenia
  6. Wezwanie pomocy medycznej w razie konieczności
  7. Wezwanie wychowawcy (w przypadku jego nieobecności dyrektora szkoły lub jego zastępcy) rozpoczęcie procedury wobec sprawcy zdarzenia.

Wychowawca

  1. Powiadomienie dyrekcji o zaistniałym zdarzeniu.
  2. Powiadomienie rodziców sprawcy i ofiary zaistniałego zdarzenia
  3. Rozmowa indywidualna ze sprawcą zdarzenia – poinformowanie go o poważnym naruszeniu obowiązujących zasad, poinformowanie o dalszym toku postępowania.

Dyrektor szkoły

  1. Wezwanie rodziców – powiadomienie ich o zaistniałym fakcie.
  2. Ustalenie okoliczności zdarzenia – wysłuchanie stron.
  3. W przypadku poważnego wykroczenia – wezwanie policji i przeprowadzenie rozmowy z uczniem w obecności rodziców, wychowawcy i dyrektora szkoły.
  4. Upomnienie dyrektora szkoły – odpowiedni zapis w dzienniku szkolnym.
  5. Obniżenie oceny z zachowania.

Procedury postępowania w sytuacjach zachowania przemocowego ze strony uczniów

 W tym przypadku stosuje się procedury takie jak w przypadku zachowania agresywnego o dużej szkodliwości.

Postępowanie w sytuacji posiadania przedmiotów niedozwolonych na terenie szkoły (ostre narzędzia np. nóż, żyletka, kastet itp.)

 Wszyscy pracownicy szkoły zobowiązani są do:

  1. Nakłaniania ucznia do oddania niebezpiecznego przedmiotu, (jeżeli uczeń odmawia oddania przedmiotu zabronionego należy go poinformować, ze ma obowiązek oddać niebezpieczny przedmiot do depozytu)
  2. Powiadomienie wychowawcy klasy.
  3. W przypadku dalszej odmowy, uczeń ponosi konsekwencje za złamanie regulaminu szkolnego; - w przypadku, gdy użycie zabronionego przedmiotu może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia natychmiastowe powiadomienie dyrekcji szkoły i podjęcie działania zmierzającego do zapewnienia bezpieczeństwa innym uczniom-  odizolowanie ucznia.
  4. Wezwanie rodziców do szkoły, powiadomienie o konsekwencjach czynu.
  5. Wezwanie policji.
  6. Rewizja przeprowadzona przez policję w obecności rodziców ucznia.
  7. Powiadomienie kuratora sądowego, gdy uczeń jest pod jego opieką.
  8. Obniżenie oceny z zachowania.

UWAGA:

            W przypadku znalezienia na terenie szkoły broni, materiałów wybuchowych, innych niebezpiecznych substancji lub przedmiotów, należy zapewnić bezpieczeństwo przebywającym na terenie szkoły osobom, uniemożliwić dostęp osób postronnych do tych przedmiotów i wezwać policję - tel.2296997 lub 112.

Postępowanie w przypadku zachowania uniemożliwiającego prowadzenie lekcji (wulgarne zachowania w stosunku do rówieśników, nauczyciela, głośne rozmowy, spacery po sali, brak reakcji na polecenia nauczyciela)

 Nauczyciel

  1. Słowne zwrócenie uwagi na niewłaściwe postępowanie ucznia.
  2. Próba uspokojenia sytuacji w klasie.
  3. W przypadku konfliktu między uczniami– rozdzielenie stron.
  4. W przypadku barku reakcji ze strony uczniów - poinformowanie o dalszych konsekwencjach.
  5. Powiadomienie wychowawcy klasy

Wychowawca

  1. Rozmowa wychowawcy klasy, zwrócenie uwagi na niewłaściwe zachowanie i dalsze konsekwencje
  2. W przypadku powtórzenia się zachowania lub czynu o dużej szkodliwości – upomnienie, sporządzenie odpowiedniej adnotacji w dzienniku szkolnym.
  3. W każdym przypadku, powiadomienie rodziców
  4. W przypadku braku reakcji na interwencję nauczyciela i wychowawcy, powiadomienie dyrekcji szkoły.
  5. Obniżenie oceny z zachowania.
  6. Konsekwencje: zgodne ze statutem szkoły.

Postępowanie w sytuacji naruszenia nietykalności osobistej nauczyciela lub pracownika szkoły (obelżywe wyzwiska, groźby, agresja fizyczna, zabranie przedmiotu należącego do nauczyciela lub pracownika szkoły)

  1. Powiadomienie wychowawcy, dyrekcji, rodziców i ew. kuratora sądowego.
  2. Przeprowadzenie rozmowy przez dyrektora szkoły ze sprawcą.
  3. Powiadomienie policji i sądu rodzinnego.
  4. Obniżenie oceny z zachowania oraz odpowiedni wpis do dziennika. 
  5. Nagana dyrektora szkoły

Postępowanie w sytuacji stwierdzenia dewastacji mienia szkolnego i cudzej własności

  1. Interwencja– powstrzymanie sprawców.
  2. W przypadku braku możliwości ustalenia sprawcy/sprawców, rozmowa z wszystkimi osobami mogącymi się znajdować w miejscu zdarzenia, podjęcie czynności mających na celu ustalenie sprawcy/sprawców.
  3. Wezwanie rodziców.
  4. W przypadku dużej szkody obligatoryjne wezwanie policji.
  5. Wszczęcie procedur prawnych mających na celu wyciągnięcie konsekwencji materialnych wobec rodziców sprawców lub odpracowanie szkody.
  6. Obniżenie oceny z zachowania.

W przypadku uzyskania informacji, że uczeń, który nie ukończył 18 lat, używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji, nauczyciel powinien podjąć następujące kroki:

  1. Przekazać uzyskaną informację wychowawcy klasy.

  2. Wychowawca informuje o fakcie  dyrektora szkoły.

3. Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów) ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz z uczniem, w ich obecności. W przypadku potwierdzenia informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem. W toku interwencji profilaktycznej może zaproponować rodzicom skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki i udział dziecka w programie terapeutycznym.

4.    Jeżeli rodzice odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a nadal z wiarygodnych źródeł napływają informacje o przejawach demoralizacji ich dziecka, dyrektor szkoły pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub policję (specjalistę ds. nieletnich).

5.     Podobnie, w sytuacji, gdy szkoła  wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań wychowawczych, (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem, psychologiem, itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor szkoły powiadamia sąd rodzinny lub policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji.

W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu, narkotyków lub dopalaczy powinien podjąć następujące kroki:

       1.  Powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy.

2.      W razie konieczności odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go samego; stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie.

3.      W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia udziela  pierwszej pomocy, wzywa pogotowie ratunkowe.

4.      Zawiadamia o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły.

5.      Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów) ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz z uczniem, w ich obecności.

6.       Dyrektor szkoły zawiadamia najbliższą jednostkę policji, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem alkoholu odmawiają przyjścia do szkoły, a jest on agresywny, bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych osób.

7.       Jeżeli powtarzają się przypadki, w których uczeń (przed ukończeniem 18 lat) znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków na terenie szkoły, to dyrektor szkoły ma obowiązek powiadomienia o tym policji (specjalisty ds. nieletnich) lub sądu rodzinnego.

8.       W każdym tego typu przypadku uczeń otrzymuje naganę.

W przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyk powinien podjąć następujące kroki:

  1. Nauczyciel zachowując środki ostrożności, w obecności drugiej osoby zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu policji, próbuje (o ile to jest możliwe w zakresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy.
  2. O zaistniałym fakcie informuje dyrektora szkoły, który ma obowiązek wezwać policję
  3. Po przyjeździe policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.

Postępowanie w przypadku podejrzenia, że uczeń posiada przy sobie substancje przypominające narkotyk

  1. Powiadomienie dyrekcji szkoły.
  2. Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawcy, dyrekcji) ma prawo zażądać, aby uczeń przekazał mu podejrzaną substancję, pokazał zawartość torby itp. Nauczycielowi nie wolno (nie ma prawa) samodzielnie przeszukać odzieży ani torby ucznia – jest to czynność zastrzeżona dla policji.
  3. W przypadku oddania nauczycielowi przez ucznia podejrzanej substancji, szkoła przekazuje ją niezwłocznie policji.
  4. Powiadomienie o zaistniałym fakcie rodziców/prawnych opiekunów ucznia i wezwanie do natychmiastowego stawiennictwa w szkole lub miejscu przebywania ucznia.
  5. W przypadku, gdy uczeń odmawia oddania substancji – policja w obecności rodziców ucznia przeprowadza rewizję.
  6. Wychowawca i dyrektor szkoły przeprowadzają rozmowę z uczniem i jego rodzicami.
  7. Udzielnie uczniowi nagany i obniżenie oceny z zachowania.
  8. Z przebiegu sytuacji sporządza się notatkę służbową.

 UWAGA:

Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - w Polsce karalne jest:

         posiadanie każdej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych;

         wprowadzanie do obrotu środków odurzających;

         udzielanie innej osobie, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłanianie do użycia;

         wytwarzanie i przetwarzanie środków odurzających.

Każde z wymienionych zachowań jest czynem karalnym w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jeśli sprawcą jest uczeń, który ukończył 13 lat a nie ukończył 17 lat.

Jeżeli przestępstwo ma miejsce na terenie szkoły, należy wezwać policję.

W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat należy zawiadomić policję lub sąd rodzinny, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia prokuratora lub policję (art. 4 Upn i art. 304 Kpk)

Postępowanie w przypadku stwierdzenia palenia tytoniu przez ucznia

  1. Zgłoszenie faktu wychowawcy klasy.
  2. Wychowawca powiadamia o fakcie rodziców ucznia oraz dyrekcję.
  3. Rozmowa dyscyplinująca i profilaktyczna – powiadomienie ucznia w obecności rodziców o konsekwencjach zdrowotnych i prawnych palenia przez osoby niepełnoletnie.
  4. Udzielenie upomnienia i odpowiedni zapis w zeszycie spostrzeżeń.

Procedura postępowania w przypadku kradzieży

  1. Rozmowa wychowawcy z uczniem celem ustalenia przyczyn kradzieży.
  2. Poinformowanie dyrektora szkoły o zaistniałej sytuacji.
  3. Wezwanie do szkoły rodziców ucznia i przekazanie im informacji.
  4. Sporządzenie zapisu w dzienniku szkolnym.
  5. Zobowiązanie ucznia do oddania skradzionej rzeczy ewentualnie pokrycie kosztów skradzionego przedmiotu.
  6. W przypadku odmowy współpracy przez ucznia i rodziców powiadomienie policji.
  7. Dalszy tok postępowania prowadzi policja.

Postępowanie w sytuacji wagarów ucznia

  1. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności ucznia, wychowawca telefoniczne powiadamia rodziców ucznia o nieobecności – ustalenie przyczyny nieobecności.
  2. W przypadku, gdy rodzic zapomniał o usprawiedliwieniu – wychowawca na wniosek rodzica usprawiedliwia nieobecność ucznia.
  3. W przypadku, gdy rodzic nie wiedział o nieobecności ucznia – wychowawca wpisuje w dzienniku szkolnym nieobecność nieusprawiedliwioną.
  4. W przypadku zdiagnozowania wagarów ucznia wychowawca przeprowadza rozmowę z uczniem, informuje o konsekwencjach, jeśli dany czyn będzie się powtarzał.
  5. Udzielenie upomnienia oraz sporządzenie odpowiedniego zapisu w dzienniku szkolnym.
  6. W przypadku braku informacji ze strony rodziców o nieobecności ucznia dłuższej niż tydzień wychowawca zobowiązany jest do kontaktu z rodzicami ucznia i ustalenia przyczyny nieobecności.
  7. W przypadku, gdy niemożliwe jest nawiązania telefonicznego kontaktu z rodzicami ucznia – po dwóch tygodniach nieobecności dyrektor szkoły wysyła pisemne zawiadomienia do rodziców o absencji ucznia i nierealizowaniu przez niego obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki.
  8. W przypadku niereagowania rodziców na przedłużające się wagary, wizyta wychowawcy w domu ucznia.
  9. W przypadku dalszego braku reakcji rodziców ucznia wszczęcie postępowania administracyjnego i administracyjna egzekucja realizacji obowiązku szkolnego przez organ prowadzący
  10. Dalsze postępowanie leży w gestii organu prowadzącego

Postępowanie w przypadku naruszenia godności osobistej ucznia.

 W przypadku uchybienia przez nauczyciela obowiązków wynikających z art. 6 Ustawy Karta

    Nauczyciela, a w rezultacie naruszenia godności osobistej ucznia, prowadzi się wewnątrzszkolne

   postępowanie wyjaśniające.

a.   Dyrektor szkoły zapoznaje się z okolicznościami zdarzenia, prowadzi rozmowę wyjaśniającą 

     z nauczycielem, uczniem, rodzicem

b. Włącza w rozmowę wyjaśniającą pedagoga szkolnego i wychowawcę klasy.

c.  Po ustaleniu stanu faktycznego i stwierdzeniu, że nastąpiło naruszenie godności osobistej ucznia,

    dyrektor ma prawo zastosować wobec nauczyciela konsekwencje w postaci:

    - upomnienia ustnego /przy pierwszym zdarzeniu/,

    - upomnienia pisemnego /przy powtórnym zdarzeniu/.

d.  Po czynnościach wyjaśniających stwierdzających, że nie nastąpiło naruszenie godności osobistej

    ucznia, postępowanie zostaje zakończone, o czym zostają poinformowani zainteresowani.

e.  Wszystkie czynności dokumentowane są protokołem, który składa się z wyjaśnień uczestników

    postępowania.

Zapewnienie bezpieczeństwa dziecka w sieci.

  1.  Wszystkie komputery, z których korzystają uczniowie są zabezpieczone odpowiednim oprogramo­waniem utrudniającym uczniom dostęp do treści niepożądanych.
  2.  Uczniowie mogą korzystać z Internetu wyłącznie pod kontrolą nauczyciela.
  3.  Nauczyciel nadzorujący pracę ucznia z komputerem powinien posiadać odpowiednie kwalifikacje.
  4.  W trakcie zajęć uczniowie mają obowiązek:
  •  przestrzegać zasad ograniczonego zaufania przede wszystkim wobec nowo poznanych osób;
  •  nie przekazywać danych osobowych;
  •  nie otwierać poczty elektronicznej bez zgody nauczyciela;
  •  nie korzystać z komunikatorów;
  •  nie zapisywać na dysku komputerów ściągniętych z Internetu plików graficznych, muzycznych, filmowych itp.;
  •  nie umieszczać treści obraźliwych na stronach www (księgi gości itp.) i na dysku komputera;
  •  przestrzegać etykiety;
  •  w razie wystąpienia sytuacji kłopotliwej, niejasnej zwrócić się do nauczyciela o pomoc.
  1.  Nauczyciel ma obowiązek uświadomić rodzicom zagrożenia związane z Internetem.
  2.  Wszystkie incydenty, które nauczyciel uzna za szkodliwe, ma obowiązek zgłosić odpowiednim organizacjom i instytucjom zajmującym się ściganiem przestępstw internetowych.

     

Używanie telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.

1. Podczas  trwania zajęć szkolnych obowiązuje całkowity zakaz używania telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych (aparaty powinny być wyłączone  i schowane). Zakaz ten dotyczy również wszelkich zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych organizowanych przez szkołę.

2. Każdy uczeń ma prawo korzystania w uzasadnionych przypadkach z telefonu stacjonarnego w sekretariacie szkoły. Pracownik administracji w sekretariacie ma obowiązek przekazania uczniowi informacji telefonicznej od rodzica czy prawnego opiekuna

3. Uczniowie przynoszą do szkoły telefony komórkowe, odtwarzacze i inny sprzęt elektroniczny na własną odpowiedzialność.

4. Szkoła nie ponosi odpowiedzialności za zniszczenie lub zagubienie czy kradzież sprzętu, poza zdeponowanym u dyrektora szkoły.

5. Telefon komórkowy oraz sprzęt elektroniczny (odtwarzacze MP) nie mogą być włączone na lekcjach. Można z nich korzystać tylko w czasie przerw wyłącznie w trybie „milczy”.

6. Nie wolno filmować i fotografować nauczycieli, innych pracowników szkoły oraz uczniów bez ich wiedzy i zgody.

7. Nie wolno nagrywać przebiegu lekcji bez zgody nauczyciela prowadzącego. Dotyczy to nagrań zarówno z telefonu, jak i dyktafonu czy odtwarzacza MP.

8. W czasie trwania lekcji nie można korzystać z odtwarzaczy MP, nie można także korzystać ze słuchawek. Sprzęt powinien być wyłączony i znajdować się w torbie szkolnej.

9. W przypadku naruszenia powyższych ustaleń nauczyciel ma obowiązek odebrania telefonu lub innego urządzenia, a następnie zdeponowania go u dyrektora szkoły (po uprzednim jego wyłączeniu). W konsekwencji nauczyciel wpisuje uczniowi uwagę w zeszycie klasowym oraz  informuje o zaistniałym fakcie wychowawcę klasy, który udziela uczniowi upomnienia i informuje rodziców lub opiekunów prawnych.

10. W przypadku kiedy uczeń odmawia oddania telefonu lub innego  urządzenia nauczyciel lub wychowawca przekazuje informacje dyrektorowi szkoły. Wychowawca udziela uczniowi nagany wychowawcy klasy i zawiadamia o tym  fakcie rodziców.

11. Po odbiór telefonu  (innego urządzenia) zgłaszają się rodzice lub prawni opiekunowie ucznia. Zostają oni zapoznani z sytuacją i pouczeni o konsekwencjach (w tym konsekwencjach prawnych związanych z naruszeniem prywatności pracowników lub uczniów szkoły).

12. Jeżeli sytuacja powtarza się po raz drugi, uczeń ma zakaz przynoszenia telefonu (urządzenia) do szkoły, a rodzice mogą się z nim kontaktować przez sekretariat szkolny. W tym przypadku uczeń ma obniżoną ocenę z zachowania o 1 stopień.

13. Kolejny przypadek łamania ustalonych zasad powoduje udzielenie nagany dyrektora oraz może skutkować  obniżeniem oceny z zachowania do nagannej.

 

Procedura reagowania w szkole w sytuacji cyberprzemocy

 

Zjawisko cyberprzemocy najkrócej definiuje się jako przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Technologie te to głównie Internet oraz telefony komórkowe. Podstawowe formy zjawiska to nękanie, straszenie, szantażowanie z użyciem sieci, publikowanie lub rozsyłanie ośmieszających, kompromitujących informacji, zdjęć, filmów z użyciem sieci oraz podszywanie się w sieci pod kogoś wbrew jego woli. Do działań określanych mianem cyberprzemocy wykorzystywane są głównie: poczta elektroniczna, czaty, komunikatory, strony internetowe, blogi, serwisy społecznościowe, grupy dyskusyjne,

serwisy SMS i MMS.

W odróżnieniu od „tradycyjnej” przemocy zjawisko cyberprzemocy charakteryzuje wysoki poziom anonimowości sprawcy a atutem sprawcy staje się umiejętność wykorzystywania możliwości, jakie dająmedia elektroniczne. Charakterystyczna dla problemu szybkość rozpowszechniania materiałów kierowanych przeciwko ofierze oraz ich powszechna dostępność w sieci sprawiają, że jest to zjawisko szczególnie niebezpieczne. Kompromitujące zdjęcia, filmy czy informacje potrafią zrobić w Internecie bardzo szybką „karierę”, a ich usunięcie jest często praktycznie niemożliwe. Dodatkową uciążliwością dla ofiar cyberprzemocy jest stałe narażenie na atak, niezależnie od miejsca czy pory dnia lub nocy.

 

Przeciwdziałanie cyberprzemocy

Dzieci zazwyczaj nie uświadamiają sobie jak krzywdzące mogą być działania podejmowane online, a ofiary cyberprzemocy pozostawione sam na sam z problemem częstonie potrafią sobie z nim poradzić. Dlatego bardzo ważną rolę w przeciwdziałaniu cyberprzemocy pełni najbliższe otoczenie dziecka. Rodzice i nauczyciele powinni podejmować działania profilaktyczne oraz szybko interweniować w sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie, że dziecko jest ofiarą lub sprawcą przemocy w sieci.

W celu przeciwdziałania problemowi cyberprzemocy i innym zagrożeniom związanym z korzystaniem przez dzieci z mediów elektronicznych w lutym 2007 r. w ramach

kampanii Dziecko w Sieci powołany został projekt Helpline.org.pl. Pod adresem

www.helpline.org.pl oraz bezpłatnym numerem telefonu 0 800 100 100 mogą uzyskać pomoc zarówno najmłodsi, jak i dorośli (rodzice oraz profesjonaliści).

Dodatkowo na stronie Fundacji Dzieci Niczyje znajduje się wiele materiałów profilaktyki bezpieczeństwa w sieci, które wykorzystane mogą zostać do przeprowadzenia zajęć z dziećmi, młodzieżą szkolna a także rodzicami.

 

System reagowania w szkole na ujawnienie cyberprzemocy

Ujawnienie zjawiska cyberprzemocy wymaga podjęcia w szkole konkretnychdziałań interwencyjnych. Aby interwencja była skuteczna, warto zadbać o następujące sprawy:

1) wprowadzić działania profilaktyczne w szkole, uświadamiające calej społeczności szkolnej (uczniom, rodzicom, nauczycielom i innym pracownikom szkoły) zasady korzystania i zagrożenia płynące z użytkowania różnych technologii komunikacyjnych;

2) opracować procedury reagowania w szkole na zjawisko cyberprzemocy;

3) podejmować interwencję w każdym przypadku ujawnienia lub podejrzenia cyberprzemocy

 

Procedura reagowania w szkole w sytuacji cyberprzemocy

Ustalenie okoliczności zdarzenia

Wszystkie przypadki przemocy, a więc także przemocy z wykorzystaniem mediów elektronicznych, powinny zostać właściwie zbadane, zarejestrowane i udokumentowane.

1. Jeśli wiedzę o zajściu posiada nauczyciel niebędący wychowawcą, powinien przekazać informację wychowawcy klasy, który informuje o fakcie pedagoga szkolnego i dyrektora.

2. Pedagog szkolny i dyrektor wspólnie z wychowawcą dokonują analizy zdarzenia i planują dalsze postępowanie.

3. Do zadań szkoły należy także ustalenie okoliczności zdarzenia i ewentualnych świadków.

4. Warto zadbać o udział nauczyciela informatyki w procedurze interwencyjnej, szczególnie na etapie zabezpieczania dowodów i ustalania tożsamości sprawcy cyberprzemocy.

 

Zabezpieczenie dowodów

1. Wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane. Należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego itp.) lub adres strony www, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil.

2. Takie zabezpieczenie dowodów nie tylko ułatwi dalsze postępowanie dostawcy usługi (odnalezienie sprawcy, usunięcie szkodliwych treści z serwisu), ale również stanowi materiał, z którym powinny się zapoznać wszystkie zaangażowane w sprawy osoby: dyrektor i pedagog szkolny, rodzice, a wreszcie policja, jeśli doszło do złamania prawa.

3. Na etapie zabezpieczania dowodów cyberprzemocy i identyfikacji sprawcy warto korzystać z pomocy nauczyciela informatyki.

 

Jak zarejestrować dowody cyberprzemocy?

Telefon komórkowy

Nie kasuj wiadomości. Zapisuj wszystkie zarówno tekstowe, jak i nagrane na pocztę głosową w pamięci telefonu.

Komunikatory

Niektóre serwisy pozwalają na zapisywanie rozmów. Możesz również np. skopiować rozmowę, wkleić do dokumentu Word (lub innego edytora tekstu), zapisać i wydrukować.

Strony serwisów społecznościowych, www

Aby zachować kopię materiału, który widzisz na ekranie, wciśnij jednocześnie klawisze Control i Print Screen, a następnie wykonaj operację „Wklej” w dokumencieWord.

Czat

Podobnie jak w przypadku stron www, jeśli chcesz zachować kopię materiału, który widzisz na ekranie, wciśnij klawisze Control i Print Screen, a następnie wykonaj operację „Wklej” w dokumencie Word. Możesz też po prostu wydrukować interesującą cię stronę.

E-mail

Wydrukuj wiadomość, prześlij ją do nauczyciela lub pedagoga, który zajmuje się ustaleniem okoliczności zajścia. Zachowanie całości wiadomości, a nie tylko samego tekstu

 

Identyfikacja sprawcy

1. Wielu sprawców cyberprzemocy posługuje się „skradzioną tożsamością”,wykorzystując telefony innych uczniów, profile w serwisach społecznościowych, ich konta pocztowe itp. do wysyłania wiadomości bądź zamieszczania krzywdzących materiałów.

2. Jak pokazuje praktyka, w większości przypadków identyfikacja agresora nie jest zbyt trudna. Ofiary cyberprzemocy często potrafią wskazać sprawcę, którym najczęściej okazuje się być kolega ze szkoły, bądź przynajmniej mają przypuszczenie, kto może nim być.

Co może pomóc w identyfikacji sprawcy?

a. Świadkowie – inni uczniowie odwiedzający „obraźliwe” strony mogą posiadać informacje na temat ich autora, mogą też zidentyfikować numer telefonu komórkowego sprawcy, jeśli nie jest on zastrzeżony.

b. Kontakt z dostawcą usługi internetowej – może on nie tylko zablokować konto agresora lub usunąć szkodliwe treści, ale takźe podać dane sprawcy cyberprzemocy. Dane takie nie mogą być jednak udostąpniane osobom prywatnym. Aby je pozyskać, konieczny jest kontakt z policją.

c. Kontakt z operatorem sieci komórkowej w przypadku, gdy numer telefonu sprawcy jest zastrzeżony – może on podjąć kroki w kierunku ustalenia sprawcy, jeśli otrzyma dane o dacie i godzinie rozmowy. Również w tym przypadku operator może udostąpnić te dane tylko policji.

3. Gdy ustalenie sprawcy nie jest możliwe, należy skontaktować się z dostawcą usługi w celu usunięcia z sieci kompromitujących lub krzywdzących materiałów. Do podjęcia takiego działania zobowiązuje administratora serwisu art. 14 Ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

4. W przypadku, gdy zostało złamane prawo, a tożsamości sprawcy nie udało się, ustalić należy bezwzględnie skontaktować się z policją.

 

Działania wobec sprawcy cyberprzemocy

Gdy sprawca cyberprzemocy jest znany i jest on uczniem szkoły, pedagog szkolny podejmuje dalsze działania.

1. Rozmowa z uczniem-sprawcą przemocy o jego zachowaniu:

- ustalenie okoliczności zajścia, wspólne zastanowienie się nad jego przyczynami i poszukanie rozwiązania sytuacji konfliktowej;

- Przekazanie sprawcy komunikatu o tym, że szkoła nie akceptuje żadnych form przemocy;

- omówienie z uczniem skutków jego postępowania i poinformowanie o konsekwencjach regulaminowych, które zostaną wobec niego zastosowane; (obniżenie punktów z zachowania)

- zobowiązanie sprawcy do zaprzestania swojego działania i usunięcia z sieci szkodliwych materiałów;

2. Powiadomienie rodziców sprawcy i omówienie z nimi zachowania dziecka:

- powiadomienie rodziców sprawcy o przebiegu zdarzenia i zapoznanie z materiałem dowodowym, a także z decyzją w sprawie dalszego postępowania i podjętych przez szkołę środkach dyscyplinarnych wobec ich dziecka;

- w miarę możliwości należy starać się pozyskać rodziców do współpracy

i ustalić jej zasady

3. Objęcie sprawcy opieką psychologiczno-pedagogiczną:

- praca ze sprawcą powinna zmierzać w kierunku pomocy uczniowi w zrozumieniu konsekwencji swojego zachowania, w zmianie postawy i postępowania ucznia, w tym sposobu korzystania z nowych technologii

- w uzasadnionym przypadku można w toku interwencji zaproponować uczniowi (za zgodą rodziców) skierowanie do specjalistycznej placówki i udział w programie terapeutycznym.

 

Działania wobec ofiary cyberprzemocy

1. Wsparcie psychiczne

Podobnie jak w przypadku innych form przemocy, ofiara cyberprzemocy potrzebuje pomocy i emocjonalnego wsparcia ze strony dorosłych. Musi także wiedzieć, że szkoła podejmie odpowiednie kroki w celu rozwiązania problemu.

Podczas rozmowy z uczniem – ofiarą cyberprzemocy:

- Zapewnij go, że dobrze zrobił, mówiąc Ci o tym, co się stało.

- Powiedz, że widzisz i rozumiesz, że jest mu trudno ujawnić to, co go spotkało.

- Powiedz mu, że nikt nie ma prawa tak się zachowywać wobec niego.

- Zapewnij go, że szkoła nie toleruje żadnej formy przemocy i że postarasz się mu pomóc, uruchamiając odpowiednie procedury interwencyjne.

- Bądź uważny na pozawerbalne przejawy uczuć dziecka – zażenowanie, skrępowanie, wstyd, lęk, przerażenie, smutek, poczucie winy.

 

2. Porada

Uczeń będący ofiarą cyberprzemocy powinien otrzymać poradę, jak ma się zachować, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa i nie doprowadzić do eskalacji prześladowania.

Poradź uczniowi, aby:

- Nie utrzymywał kontaktu ze sprawcą, nie odpowiadał na maile, telefony itp.

- Nie kasował dowodów: e-maili, SMS-ów, MMS-ów, zdjęć, filmów i przedstawił je Tobie lub innej osobie dorosłej.

- Zastanowił się nad zmianą swoich danych kontaktowych w komunikatorach, zmianach adresu e-mail, numeru telefonu komórkowego itp.

- Jeśli korzysta z komunikatora, to ustawił go tak, żeby nikt spoza listy kontaktów nie mógł się z nim połączyć

 

3. Monitoring

- Po zakończeniu interwencji monitorowanie sytuacji ucznia sprawdzając, czy nie są wobec niego podejmowane dalsze działania przemocowe bądź odwetowe ze strony sprawcy.

- Poinformowanie rodziców dziecka będącego ofiarą cyberprzemocy o problemie i zapewnienie im wsparcie i pomoc ze strony szkoły.

- W rozmowie z nimi pedagog lub wychowawca przedstawiają kroki, jakie zostały podjęte w celu wyjaśnienia zajścia oraz zapewnienia bezpieczeństwa poszkodowanemu uczniowi, a także, jeśli to wskazane, zaproponować rodzicom i dziecku pomoc specjalisty (psychologa, pedagoga).

 

 

W przypadku uzyskania informacji, że uczeń używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji1 nauczyciel powinien podjąć następujące kroki:

 

1. Przekazać uzyskaną informację wychowawcy klasy.

2. Wychowawca informuje o fakcie pedagoga/psychologa szkolnego i dyrektora szkoły.

3. Wychowawca wzywa do szkoły rodziców (prawnych opiekunów) ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz z uczniem, w ich obecności. W przypadku potwierdzenia informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem. W toku interwencji może zaproponować rodzicom skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki i udział dziecka w programie terapeutycznym.

4. Jeżeli rodzice odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a nadal z wiarygodnych źródeł napływają informacje o przejawach demoralizacji ich dziecka, dyrektor szkoły pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub policję (specjalistę ds. nieletnich).

5. Podobnie, w sytuacji gdy, szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań wychowawczych (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem, psychologiem itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor szkoły powiadamia sąd rodzinny lub policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji.